باورهای اشتباه در درمان

  • جراحی

اولین باور اشتباه و رایج در درمان، بحث جراحی است. هنگامی که پزشکان ارتوپد، جراحی اندامی را به بیماران توصیه می‌کنند قطعا برای زیبایی نیست بلکه برای درمان و بهبود یافتن است و جراحی نکردن عضو آسیب دیده باعث بوجود آمدن مشکلات جبران‌ناپذیری برای بیمار خواهد شد. یعنی وقتی دکتر به بیمار می‌گوید رباط صلیبی که صدمه دیده است حتی اگر درد ندارد باید عمل شود، به این معنا است که اگر عمل و درمان نشود طی مدت دو سال زانوی آسیب دیده مانند زانوی یک پیرمرد ۷۰ ساله خواهد شد.

بنابراین بیمار زمانی باید از جراحی امتناع کند که راه دیگری برای درمان وجود داشته باشد. مثلاً در رابطه با خار پاشنه، وقتی درمان غیرجراحی به شکست منجر می‌شود، پزشک معالج به بیمار می‌گوید اگر این بیماری عمل نشود هیچ اتفاقی نمی‌افتد اما با جراحی ممکن است درد کمتری را متحمل شود.

در این حالت بیمار حق انتخاب دارد ولی برای زانوی یک فرد مسن که دچار آرتروز خیلی شدید و در حال پرانتزی شدن است اگر جراحی تعویض مفصل انجام نشود یقینا زانو دچار شکستگی می‌شود یا به سمت بیرون خارج شده و کلا شکستگی ایجاد می‌شود و یا زانو این‌قدر تخریب می‌شود که ناتوان شده و فرد مجبور می‌شود در حالت اورژانسی عمل کند که در چنین مواقعی کیفیت عمل انجام شده مانند جراحی در حالت غیر اورژانسی نخواهد بود. بنابراین اولین باور اشتباه در بین بیماران این است که جراحی وضعیت وی را بدتر می‌کند.

بیمار در حال حاضر وضعیت خوبی ندارد یعنی فردی که کاندیدای جراحی شناخته می‌شود طبیعتا مشکل دارد و مانند یک فرد نرمال نیست و اگر عمل نکند ممکن است اثرات جبران ناپذیری برایش پیش بیاید. در این بین بی‌انصافی‌های زیادی از سوی خیلی از همکاران مثل روماتولوژیست‌ها، پزشکان عمومی و داخلی، طب فیزیکی و ورزشی اتفاق می‌افتد. متاسفانه به دلیل اینکه این افراد جراح نمی‌باشند بیماران را به تزریقات ترغیب می‌کنند و طبیعتاً بیمار هم از این روش غیرجراحی استقبال می‌کند. هرچند این روش به ‌صورت موقت درد زانوی فرد را کاهش می‌دهد اما غافل از اینکه در هر لحظه‌ دارد زمان را بابت سلامتی خود از دست می‌دهد.

این مورد را حتما بیماران عزیز باید در ذهن داشته باشند، وقتی تشخیص جراحی داده می‌شود یعنی بیمار باید بستری و بیهوش شود و مطمئنا پزشک با علم و دانش کامل، تشخیص را انجام می‌دهد و پزشک معالج هنگامی این روش درمانی را توصیه می‌کند که راه دیگری برای درمان وجود ندارد. در بسیاری از مواقع پزشکان سعی می‌کنند اگر روش دیگری غیر از جراحی وجود دارد حتما از آن استفاده کنند مثلاً اگر عضوی از بدن شکسته ولی جابه‌جایی اتفاق نیفتاده باشد با گچ گرفتن قسمت آسیب دیده درمان می‌شود ولی اگر شکستگی همراه با جابه‌جایی باشد و بیمار عمل نکند باعث کج شدن قسمت آسیب دیده و بوجود آمدن مشکلات جبران‌ناپذیری برای وی می‌شود و یا آرتروز لگن برای بیماری که دارای لنگش است اگر عمل نشود باعث کج شدن ستون فقرات او می‌شود، این مورد برای زانو هم نیز صدق می‌کند.

  • عدم مصرف داروهای تجویز شده

باور دوم این است که بیمار به پزشک می‌گوید: دکتر من مسکن نمی‌خورم و درد را تحمل می‌کنم. لازم به ذکر است که شاید فقط استامینوفن یکی از داروهایی است که برای تسکین درد تجویز می‌شود. در بسیاری از مواقع برای بیماران دیسک کمر یا آسیب‌های بعد از جراحی به عنوان مثال دیکلوفناک یا ملوکسیکام تجویز می‌شود ولی بعدها بیمار اذعان می‌کند که داروخانه به من گفته این دارو مسکن است و من آن را مصرف نکردم. این باور اشتباهی است؛ زیرا تجویز این داروها برای تسکین درد نیست، این داروها برای جلوگیری از التهاب استفاده می‌شود زیرا اگر التهابی باقی بماند، درمان خیلی سخت خواهد شد.

  • کورتون

سومین باور اشتباه مصرف کورتون است، نامی که شاید خیلی از افراد جامعه وقتی اسم آن را می‌شنوند، فکر می‌کنند که یک تسکین کننده موقت و آسیب زننده به بدن است. بسیاری از افراد تصور می‌کنند که اگر شخصی یک بار کورتون مصرف کند، استخوان‌هایش مثل پنیر می‌شود. این باور اشتباه است زیرا کورتون یک تحول در علم پزشکی است اما طبیعتا مصرف بالا و بیش از حد آن اثرات منفی خود را در پی خواهد داشت.

مثلا بیماری که آرتریت روماتوئید دارد و به مدت ۱۵ سال هر روز یک آمپول کورتون تزریق می‌کند اگر بعد از ۱۵ سال تراکم استخوان بگیرد ممکن است ۱۰ الی ۲۰ درصد پوکی استخوان داشته باشد. ولی فردی که خار پاشنه، تنیس البو یا حتی سرماخوردگی دارد اگر با تشخیص پزشک از کورتون استفاده کند، ضرری نخواهد داشت. مصرف این دارو به ‌صورت تک دوز یا حتی سه دوزی که پزشک معالج تجویز می‌کند به اندازه شاید یک لیوان نوشابه ضرر داشته باشد که فرد ممکن است فقط یک بار در عمرش نوشیده باشد.

  • درمان توسط افراد غیرمتخصص

چهارمین باور اشتباه هنگامی است که بیمار می‌گوید: دکتر من پایم پیچ خورد، نزد شکسته‌بند محلی رفتم و او گفت که مچ پایت در آمده، برایت جا انداختم. پایم خوب شده، اما دوباره پیچ می‌خورد. پزشکان این جمله را بارها و بارها از زبان بیماران خود می‌شنوند. در واقع در دنیای پزشکی چیزی به اسم درآمدن وجود ندارد؛ این‌ موارد آسیب‌های رباطی هستند که معمولا به دلیل اینکه ممکن است تاندون از غلافش خارج شده باشد و این افراد با روشی که بر اثر تجربه آموخته‌اند، تاندون را به سر غلاف خودش بر‌گردانند، بدون اینکه اصل آسیب دیدگی که ممکن است نیاز به گچ گیری، بی‌حرکتی، تزریق، دارو و یا … باشد، درمان شود.

با روش سنتی درد بیمار به‌صورت موقت از بین می‌رود ولی در آینده مرتب دچار خالی کردن مچ پا، زانو، شانه و یا هر عضوی که این افراد به آن دست‌زده‌اند می‌شوند. برای تعداد انگشت شماری از بیماران ممکن است بهبودی کامل حاصل شود ولی بالای ۹۰ الی ۹۵ درصد موارد معمولا دچار مزمن شدن در این بیماری می‌شوند، یعنی مشکلشان عود می‌کند و دچار اِزمان می‌شوند.

  • اوزون تراپی و پی.آر.پی

باور اشتباه بعدی متاسفانه به یک نوع مارکتینگ در علم پزشکی مربوط می‌شود. پزشکان بسیاری هستند که در مطب کارهایی مثل اوزون تراپی و پی.آر.پی انجام می‌دهند. برای بیماری که کاندید جراحی تعویض مفصل است با انجام یک پی.آر.پی که مقداری از خون بیمار را می‌گیرند و دوباره پلاسمای آن را که حاوی قسمت زیادی از فاکتورهای ضدالتهابی است و درد بیمار را به‌ صورت موقت کاهش می‌دهد همراه با لیدوکائین و کورتون در داخل مفصل زانو تزریق می‌کنند. با این روش حدود ۲ الی ۳ ماه درد بیمار از بین می‌رود ولی دوباره عود کرده و بیمار فقط پول هنگفتی را داده بدون اینکه درمان شده باشد.

پزشکان زمانی یک درمان را به عنوان فکت در نظر می‌گیرند که در داخل تکست بوک آمده باشد که برای هر جمله از آن باید هزاران مقاله بررسی شده باشد. هر مقاله، به بررسی هزاران نفر و چندین ساعت کار نیاز دارد. بنابراین برای اینکه جمله‌ای به یک کتاب مثلا کمپل، راکفود یا تاچیان‌ما اضافه شود وقت زیادی باید صرف شود. هنگامی که روش پی.آر.پی آمد، بسیاری از پزشکان استفاده از آن را شروع کردند ولی در حال حاضر غیر از آمپول‌های هیالوگان یا همان اسید هیالورونیک که در داخل زانو و مفاصل تزریق می‌شود و ممکن است در طولانی مدت در حدود ۲۰-۱۰ درصد اثر داشته باشند؛ داروهای غضروف ساز، کپسول‌هایی که به وفور در بسته‌بندی‌های جذاب در داروخانه‌ها دیده می‌شوند و این روش‌های مارکتینگ شبیه پی.آر.پی یا اوزون تراپی هیچ ‌کدام تأثیر ثابت ‌شده‌ای ندارند.

  • طب سنتی

باور اشتباه بعدی در درمان هر چند متاسفانه اخیرا در کشور ما خیلی برجسته شده و جلوی آن گرفته نمی‌شود مثل همین آتش زدن کتاب هاریسون است. این کتاب به نوعی که اگر نگوییم کتاب مقدس پزشکی، مهم‌ترین کتاب پزشکی است که گنجینه‌ای از تجارب و علم پزشکی در آن نهفته است.

ابتدا همه افراد باید این موضوع را در ذهن داشته باشند که چیزی به نام طب سنتی و طب نوین وجود ندارد؛ همان‌طوری که مخابرات سنتی و مخابرات نوین، خودروسازی سنتی و نوین، ترابری سنتی و ترابری نوین وجود ندارد. ترابری زمانی با اسب بوده و الان با هواپیما انجام می‌شود. نمی‌شود بگوییم که کاتالوگ هواپیما را آتش بزنیم و همه از اسب استفاده کنیم. نمی‌شود بگوییم چون قبلاً افراد با دود، نامه و کبوتر به هم پیغام می‌دادند، موبایل‌هایمان را آتش بزنیم. طب هم به همین صورت است.

در دورانی مانند دوران ابوعلی سینا با روش‌هایی مانند جمع شدن مورچه‌ها حول ادرار یک نفر متوجه می‌شدند که آن شخص دیابت دارد. امروزه هر فردی در داخل خانه دستگاهی دارد که در کمتر از یک دقیقه می‌تواند بفهمد که میزان قند خونش دقیقا در آن لحظه چقدر است؛ این یعنی تحول و پیشرفت، بنابراین طب سنتی و طب نوین وجود ندارد؛ طب، طب می‌باشد.

همچنین تعدادی از مسائل در پزشکی هست که همیشه بیماران از پزشکان می‌پرسند که مثلا دکتر من سنجد بخورم بد است یا خوب. در چنین مواردی پزشک معالج با ارزیابی که از بیماران بدست می‌آورد به فردی که جراحی کرده و داروهایش را به طور منظم مصرف می‌کند اگر بنا به دلایلی به سمت درمان سنتی هدایت می‌شود، اجازه خوردن مثلا روزی ۴ سنجد، سماق یا لبنیات را به وی می‌دهد.

ولی زمانی که بیمار درمان اصلی را کنار بگذارد و از روش‌ها و باورهایی مثل دود کردن فضولات حیوانی جهت بهبود زخم که در قسمت‌های زیادی از ایران رایج است، استفاده کند نه تنها باعث عفونت زخم جراحی می‌شود بلکه گاهی منجر به مرگ افراد نیز می‌شود. حتی مشاهده شده که بیماری به خاطر باور اشتباهی که در بین بسیاری افراد رایج شده که اگر روغن الاغ را بخورند باعث می‌شود تا استخوان‌هایشان جوش بخورد، جان خود را از دست داده است.

درباره طب مکمل که این روزها بسیار رایج شده است مثل آکیوپانچر یا طب سوزنی. گاهی اوقات ممکن است پزشکان برای بیماری‌هایی مثل دیسک گردن که اگر بیمار عمل نکند آسیبی به وی نمی‌رساند مثلا باعث بی‌اختیاری ادرار، قطع نخاعی و … برای وی نمی‌شود و یا بیماری‌هایی دیگر مثل خار پاشنه یا تنیس البو که عدم انجام جراحی مشکلی برای بیمار بوجود نمی‌آورد، استفاده از طب سنتی را پیشنهاد کنند. منتها بیماری که پارگی مینیسک، پارگی عضلات شانه، رباط صلیبی یا شکستگی دارد هرگز با طب سوزنی درمان نمی‌شود و بهبود پیدا نمی‌کند؛ این‌ آسیب دیدگی‌ها مواردی است که حتما باید درمان اصلی که همان جراحی است، انجام شود.

فهرست