انتخاب تکنیک به شدت انحراف بستگی دارد که با اندازهگیری زاویهها روی رادیوگرافی ایستاده تعیین میشود. در موارد خفیف تا متوسط، استئوتومی استخوان اول کف پا (مثل شورون یا اسکارف) انجام میشود: استخوان به شکل کنترلشده بریده، به موقعیت صحیح منتقل و با پیچهای کوچک ثابت میشود.
در موارد شدیدتر یا وقتی ناپایداری در مفصل قاعدهای وجود دارد، اصلاح در سطح بالاتر یا فیوژن آن مفصل انجام میشود. همزمان، بافت نرم اطراف شست آزادسازی و متعادل میشود؛ بدون این مرحله، انحراف دوباره برمیگردد.
در بسیاری از بیماران این عمل بهصورت کمتهاجمی و با برشهای بسیار کوچک قابل انجام است.
توضیح دکتر حیدری درباره هالوکس والگوس (انحراف شست پا)
چه کسانی کاندید این درمان هستند؟
- درد روی برجستگی داخل پا، بهویژه هنگام پوشیدن کفش بسته.
- انحراف مشخص شست به سمت انگشتان دیگر که به مرور بیشتر شده است.
- قرمزی، تورم یا زخم فشاری روی برجستگی.
- پینه دردناک زیر کف پا به دلیل تغییر توزیع وزن.
- درد یا تغییر شکل انگشتان مجاور که زیر یا روی شست رفتهاند.
- ناکافی بودن درمانهای غیرجراحی مثل کفش پهن، اسپیسر و کفی طبی پس از چند ماه.
روش انجام درمان
مسیر درمان، مرحله به مرحله
-
ارزیابی
معاینه در حالت ایستاده و رادیوگرافی با تحمل وزن برای اندازهگیری زوایای انحراف.
-
درمان غیرجراحی
کفش پهن، کفی طبی و اسپیسر برای موارد خفیف یا کاهش علائم پیش از تصمیم به جراحی.
-
انتخاب تکنیک
تعیین سطح استئوتومی بر اساس شدت انحراف و وضعیت مفصل.
-
جراحی
اصلاح تراز استخوان، تثبیت با پیچ و متعادلسازی بافت نرم.
-
کفش مخصوص
استفاده از کفش پس از عمل با پاشنه سفت برای چند هفته.
-
تمرین دامنه حرکتی
شروع تدریجی حرکت شست برای جلوگیری از سفتی مفصل.
-
بازگشت به کفش معمولی
معمولاً پس از شش تا هشت هفته و پس از فروکش کردن تورم.
دوره نقاهت و مراقبتهای بعد از درمان
از روز اول با کفش مخصوص پس از عمل و با تکیه بر پاشنه راه میروید؛ در بیشتر موارد نیازی به گچ یا ویلچر نیست. بالا نگه داشتن پا در دو هفته اول مهمترین کار برای کنترل تورم است.
بخیهها حدود دو هفته بعد برداشته میشوند و کفش معمولی و پهن معمولاً از هفته ششم تا هشتم قابل استفاده است. تورم پا نکتهای است که باید انتظارش را داشت: کاهش کامل آن میتواند تا سه تا شش ماه طول بکشد و پوشیدن کفشهای تنگ یا پاشنهبلند تا آن زمان توصیه نمیشود.
بازگشت به پیادهروی طولانی معمولاً از ماه سوم و به ورزشهای پرشی از ماه چهارم تا ششم امکانپذیر است.
سوالات متداول
خیر. برجستگی نتیجهی کج شدن استخوان است. اگر تراز استخوان اصلاح نشود، انحراف و برجستگی طی چند سال برمیگردد.
با اصلاح صحیح تراز استخوان و متعادلسازی بافت نرم، احتمال عود پایین است. پوشیدن مداوم کفشهای نوکتیز و پاشنهبلند مهمترین عامل بازگشت مشکل است.
در موارد منتخب بله، اما چون راه رفتن در هفتههای اول سختتر میشود، معمولاً عمل یک پا در هر نوبت ترجیح داده میشود.
معمولاً خیر. پیچها کوچک هستند و در بدن باقی میمانند مگر اینکه باعث آزار موضعی شوند.
کفی و کفش مناسب میتواند درد را کم کند و پیشرفت را کند سازد، اما انحراف موجود را برنمیگرداند.