تعویض مفصل لگن (هیپ)

مفصل ران یک مفصل گوی و کاسه‌ای است. وقتی غضروف آن از بین می‌رود یا خون‌رسانی سر استخوان ران مختل می‌شود، درد به کشاله ران و گاهی زانو تیر می‌کشد و راه رفتن سخت می‌شود. در تعویض مفصل لگن، هر دو طرف مفصل با اجزای مصنوعی جایگزین می‌شوند.

مدت عمل: ۶۰ تا ۱۲۰ دقیقه بستری: ۱ تا ۲ شب بازگشت به فعالیت: ۳ تا ۶ هفته

توضیح دکتر حیدری درباره تعویض مفصل لگن (هیپ)

چه کسانی کاندید این درمان هستند؟

  • درد کشاله ران یا باسن هنگام راه رفتن، بلند شدن از صندلی یا پوشیدن جوراب و کفش.
  • آرتروز پیشرفته لگن که در رادیوگرافی فضای مفصلی از بین رفته است.
  • نکروز آواسکولار (مرگ استخوان) سر فمور، به‌ویژه در مراحل پیشرفته با تخریب سر استخوان.
  • شکستگی گردن فمور در سالمندان یا جوش‌نخوردگی شکستگی قبلی.
  • دیسپلازی مادرزادی لگن که به آرتروز زودرس منجر شده است.
  • کوتاهی و لنگش پیشرونده که با کفش طبی جبران نمی‌شود.

روش انجام درمان

از یک برش در کنار یا پشت لگن، سر آسیب‌دیده استخوان ران برداشته می‌شود و حفره استابولوم برای پذیرش کاپ فلزی آماده می‌گردد. سپس ساقه ایمپلنت داخل کانال استخوان ران قرار می‌گیرد و سر مصنوعی روی آن نصب می‌شود. سطح مفصلی می‌تواند سرامیک روی پلی‌اتیلن یا سرامیک روی سرامیک باشد که انتخاب آن به سن و سطح فعالیت شما بستگی دارد.
تنظیم دقیق طول اندام و زاویه اجزا حین عمل کنترل می‌شود تا هم اختلاف طول پاها به حداقل برسد و هم خطر در رفتن مفصل کاهش یابد.

مسیر درمان، مرحله به مرحله

  1. ارزیابی اولیه

    معاینه، رادیوگرافی لگن و در موارد نکروز، MRI برای تعیین مرحله بیماری.

  2. پلن‌ریزی ایمپلنت

    اندازه‌گیری روی تصویر برای انتخاب سایز و نوع ایمپلنت متناسب با استخوان شما.

  3. جراحی

    کارگذاری کاپ و ساقه با بی‌حسی نخاعی یا بیهوشی عمومی.

  4. راه افتادن

    ایستادن و برداشتن چند قدم با واکر معمولاً در همان روز عمل.

  5. ترخیص

    پس از یک تا دو شب همراه با آموزش محدودیت‌های حرکتی شش هفته اول.

  6. توانبخشی

    تمرین‌های تقویت عضلات باسن و ران برای بازگشت راه رفتن طبیعی.

  7. پیگیری

    کنترل زخم در هفته دوم و رادیوگرافی کنترل در ماه سوم و ششم.

دوره نقاهت و مراقبت‌های بعد از درمان

راه رفتن با واکر از روز اول شروع می‌شود و معمولاً بین دو تا چهار هفته به عصا و سپس راه رفتن مستقل می‌رسد. در شش هفته اول چند محدودیت مهم وجود دارد: خم کردن ران بیش از ۹۰ درجه، چهارزانو نشستن، نشستن روی صندلی خیلی کوتاه و چرخاندن پا به داخل توصیه نمی‌شود، چون خطر در رفتن ایمپلنت را بالا می‌برد.
بیشتر بیماران بین سه تا شش هفته به کار اداری و رانندگی برمی‌گردند. نتیجه نهایی — راه رفتن بدون لنگش و بدون درد — معمولاً در سه تا شش ماه شکل می‌گیرد.
شنا، دوچرخه، پیاده‌روی و کوهپیمایی سبک بعد از بهبود کامل مجاز است. ورزش‌های پرشی و برخوردی توصیه نمی‌شوند.

سوالات متداول

هدف جراحی برابر کردن طول پاهاست و در بیشتر موارد اختلاف باقی‌مانده کمتر از یک سانتی‌متر است که محسوس نیست. در بیمارانی که سال‌ها کوتاهی داشته‌اند، مغز چند هفته زمان می‌خواهد تا با طول جدید سازگار شود.

ایمپلنت‌های امروزی در بیش از ۹۰ درصد بیماران بیش از ۱۵ تا ۲۰ سال دوام می‌آورند. در بیماران جوان‌تر معمولاً از سطوح سرامیکی با سایش کمتر استفاده می‌شود.

خیر. در مراحل اولیه، درمان‌هایی مثل دکمپرسیون مغز استخوان می‌تواند روند را متوقف کند. تعویض مفصل وقتی مطرح می‌شود که سر استخوان فرو ریخته باشد.

بعد از شش تا هشت هفته و با رعایت روش صحیح نشستن و بلند شدن، بیشتر بیماران می‌توانند. اما نشستن طولانی روی زمین توصیه نمی‌شود.

در موارد منتخب بله، اما به‌دلیل حجم بیشتر جراحی، معمولاً با فاصله چند هفته‌ای انجام می‌شود.