درمان بر چند پایه استوار است: کشش منظم فاشیای کف پا و تاندون آشیل که مؤثرترین اقدام است، کفی طبی با پد پاشنه برای کاهش فشار، اصلاح کفش و در صورت لزوم اسپلینت شبانه که مچ را در حالت کشیده نگه میدارد.
در موارد مقاوم، شاکویو تراپی، تزریق PRP یا کورتون بهکار میرود. جراحی — آزادسازی نسبی فاشیا — تنها برای درصد کوچکی از بیماران لازم میشود که پس از حداقل شش تا نه ماه درمان کامل بهبود نیافتهاند. برداشتن خار استخوانی بهتنهایی معمولاً بیفایده است.
چه کسانی کاندید این درمان هستند؟
- درد تیز زیر پاشنه هنگام برداشتن اولین قدمهای صبح یا بعد از نشستن طولانی.
- درد که با ایستادن طولانی روی سطح سخت بدتر میشود.
- حساسیت به لمس در نقطه اتصال فاشیا به استخوان پاشنه.
- سفتی تاندون آشیل و محدودیت خم شدن مچ پا به بالا.
- اضافهوزن یا شغلهای نیازمند ایستادن طولانی.
- علائمی که پس از چند ماه درمان خانگی ادامه دارد.
روش انجام درمان
مسیر درمان، مرحله به مرحله
-
تشخیص
معاینه نقطه درد و بررسی سفتی آشیل؛ رادیوگرافی برای رد سایر علل.
-
برنامه کششی
تمرینهای روزانه کشش فاشیا و آشیل.
-
کفی و کفش
کاهش فشار روی نقطه دردناک.
-
اسپلینت شبانه
در بیماران با درد شدید صبحگاهی.
-
شاک ویو
در موارد مقاوم به درمان اولیه.
-
تزریق
PRP یا کورتون در موارد منتخب.
-
جراحی
تنها پس از شکست شش تا نه ماه درمان کامل.
دوره نقاهت و مراقبتهای بعد از درمان
در بیشتر بیماران، بهبود تدریجی طی شش هفته تا شش ماه رخ میدهد. صبر و تداوم تمرین کششی مهمترین عامل موفقیت است؛ رها کردن تمرینها پس از بهتر شدن نسبی، شایعترین دلیل عود است.
پس از تزریق، چند روز فعالیت سبک توصیه میشود. در صورت جراحی، دو تا سه هفته با کفش مخصوص راه میروید و بازگشت کامل به فعالیت حدود سه ماه زمان میبرد.
سوالات متداول
معمولاً خیر. خار استخوانی نتیجه کشش مزمن است، نه علت درد. درمان روی التهاب فاشیا متمرکز میشود.
شب هنگام فاشیا در حالت کوتاهشده ترمیم میشود؛ اولین قدمهای صبح آن را ناگهان میکشد و درد ایجاد میکند.
در بیماران مقاوم به درمان اولیه، معمولاً پس از سه تا شش جلسه بهبود قابل توجهی گزارش میشود.
تکرار زیاد آن میتواند بافت چربی پاشنه را نازک و فاشیا را ضعیف کند؛ به همین دلیل با احتیاط و به تعداد محدود انجام میشود.