درمان دیسک گردن

دیسک گردن وقتی مشکل‌ساز می‌شود که روی ریشه عصبی یا خود نخاع فشار بیاورد. برخلاف کمر، در گردن نخاع بسیار نزدیک است؛ به همین دلیل علائم نخاعی مثل بی‌ثباتی در راه رفتن یا ناشیگری دست‌ها جدی‌تر گرفته می‌شود و زودتر به سمت درمان قطعی می‌رود.

مدت عمل: ۶۰ تا ۹۰ دقیقه بستری: ۱ شب بازگشت به فعالیت: ۲ تا ۴ هفته (کار اداری)

توضیح دکتر حیدری درباره درمان دیسک گردن

چه کسانی کاندید این درمان هستند؟

  • درد تیرکشنده از گردن به شانه، بازو و انگشتان دست.
  • بی‌حسی یا گزگز در انگشتان، اغلب با الگوی مشخص بسته به سطح درگیر.
  • ضعف در گرفتن اشیا یا بالا بردن دست.
  • علائم فشار روی نخاع: ناشیگری دست‌ها، افتادن اشیا، تغییر در تعادل یا راه رفتن.
  • درد گردنی که پس از شش تا هشت هفته درمان غیرجراحی ادامه دارد.
  • تطابق علائم با یافته‌های MRI گردن.

روش انجام درمان

در بیشتر بیماران، فیزیوتراپی، اصلاح ارگونومی محل کار، دارو و در موارد منتخب تزریق، علائم را کنترل می‌کند.
اگر فشار روی عصب یا نخاع ادامه یابد، دیسک آسیب‌دیده از جلوی گردن برداشته می‌شود و فضای خالی بازسازی می‌گردد. اینجا دو گزینه وجود دارد: کارگذاری دیسک مصنوعی که حرکت آن سطح را حفظ می‌کند و بیشتر برای بیماران جوان‌تر با یک سطح درگیر مناسب است، یا تثبیت با کیج و پلاک (فیوژن) که در ناپایداری یا درگیری چند سطح انتخاب مطمئن‌تری است.
این جراحی از جلوی گردن و از مسیری بین ساختارهای طبیعی انجام می‌شود؛ به همین دلیل درد بعد از عمل معمولاً کمتر از تصور بیماران است.

مسیر درمان، مرحله به مرحله

  1. معاینه عصبی

    بررسی قدرت، حس و رفلکس‌های اندام فوقانی و ارزیابی علائم نخاعی.

  2. تصویربرداری

    MRI گردن و در صورت لزوم رادیوگرافی دینامیک برای بررسی ناپایداری.

  3. درمان غیرجراحی

    فیزیوتراپی، اصلاح ارگونومی و دارو به مدت شش تا هشت هفته.

  4. تزریق

    در موارد منتخب برای کاهش التهاب اطراف ریشه عصبی.

  5. جراحی از جلوی گردن

    برداشتن دیسک و بازسازی فضا با دیسک مصنوعی یا کیج.

  6. بسیج زودهنگام

    راه رفتن از همان روز عمل.

  7. برنامه توانبخشی

    تمرین‌های وضعیتی و تقویتی گردن و کتف.

دوره نقاهت و مراقبت‌های بعد از درمان

معمولاً همان روز یا فردای عمل راه می‌افتید و درد تیرکشنده دست اغلب بلافاصله بهتر می‌شود. گلودرد و سختی در بلع تا چند روز پس از عمل طبیعی است و خودبه‌خود برطرف می‌گردد.
بی‌حسی و ضعف دست بسته به مدت فشار، طی چند هفته تا چند ماه بهبود می‌یابد. کار اداری معمولاً پس از دو تا چهار هفته از سر گرفته می‌شود.
در فیوژن، جوش خوردن کامل سه تا شش ماه طول می‌کشد و در این مدت بلند کردن اجسام سنگین محدود است. در دیسک مصنوعی، دامنه حرکتی زودتر برمی‌گردد. اصلاح وضعیت سر و گردن هنگام کار با موبایل و لپ‌تاپ مهم‌ترین عامل پیشگیری از درگیری سطوح مجاور است.

سوالات متداول

در بیماران جوان‌تر با یک سطح درگیر و بدون ناپایداری، دیسک مصنوعی حرکت آن سطح را حفظ می‌کند و فشار روی سطوح مجاور را کم می‌کند. در ناپایداری یا درگیری چند سطح، فیوژن انتخاب مطمئن‌تری است. تصمیم بر اساس MRI و شرایط شما گرفته می‌شود.

این مسیر استاندارد و شناخته‌شده جراحی گردن است و از فضای بین ساختارهای طبیعی عبور می‌کند. عوارض جدی نادر است و گرفتگی موقت صدا یا سختی بلع معمولاً ظرف چند روز تا چند هفته برطرف می‌شود.

در فیوژن یک سطح، محدودیت حرکتی معمولاً محسوس نیست چون سطوح دیگر جبران می‌کنند. در دیسک مصنوعی، حرکت آن سطح حفظ می‌شود.

بسته به نوع عمل، گاهی چند هفته گردن‌بند نرم برای راحتی استفاده می‌شود؛ در بسیاری از موارد نیازی نیست.

اگر تعادل، راه رفتن یا مهارت دست‌ها تغییر کرده باشد، بررسی نباید به تعویق بیفتد؛ در فشار نخاعی، درمان به‌موقع نتیجه بهتری دارد.