در PRP، مقداری از خون خودتان گرفته و در سانتریفیوژ جدا میشود تا بخش غنی از پلاکت به دست آید. این بخش حاوی فاکتورهای رشدی است که روند ترمیم طبیعی بدن را تحریک میکنند. تزریق زیر گاید سونوگرافی انجام میشود تا دقیقاً به محل هدف برسد.
در سلولدرمانی، سلولهای مزانشیمی از مغز استخوان یا بافت چربی خود بیمار برداشت و پس از آمادهسازی به مفصل تزریق میشوند. کل فرایند سرپایی است و بیحسی موضعی کفایت میکند.
نکتهای که باید صریح گفته شود: این درمانها در آرتروز پیشرفته که استخوان روی استخوان میساید نتیجه معناداری نمیدهند و جایگزین تعویض مفصل نیستند. کاندید درست، بیمار مرحله ابتدایی تا متوسط است.
چه کسانی کاندید این درمان هستند؟
- آرتروز خفیف تا متوسط زانو که هنوز فضای مفصلی تا حد زیادی حفظ شده است.
- تاندونیت مزمن: آرنج تنیسبازان، تاندون آشیل یا تاندونهای شانه.
- فاشئیت پلانتار و درد مزمن کف پا که به فیزیوتراپی جواب نداده است.
- آسیبهای ورزشی عضلانی-تاندونی در مرحله ترمیم.
- بیمارانی که به دلایل پزشکی کاندید جراحی نیستند یا میخواهند جراحی را به تعویق بیندازند.
- نبود عفونت فعال، اختلال انعقادی یا بیماری خونی زمینهای.
روش انجام درمان
مسیر درمان، مرحله به مرحله
-
ارزیابی
معاینه، رادیوگرافی و در صورت نیاز MRI برای تعیین مرحله آرتروز یا وضعیت تاندون.
-
مشاوره انتظارات
توضیح شفاف اینکه چه میزان بهبود قابل انتظار است و چه چیزی نیست.
-
آمادهسازی
خونگیری و سانتریفیوژ یا برداشت سلول از مغز استخوان یا بافت چربی.
-
تزریق هدایتشده
تزریق دقیق با راهنمایی سونوگرافی زیر بیحسی موضعی.
-
استراحت نسبی
محدودیت فعالیت سنگین برای چند روز پس از تزریق.
-
فیزیوتراپی
شروع برنامه تقویتی که اثر درمان را تثبیت میکند.
-
ارزیابی نتیجه
بررسی پاسخ در هفته چهارم تا ششم و تصمیم درباره نوبت بعدی.
دوره نقاهت و مراقبتهای بعد از درمان
تزریق سرپایی است و همان روز به خانه برمیگردید. در دو تا سه روز اول ممکن است درد و تورم موضعی افزایش پیدا کند؛ این واکنش طبیعی است و نشانه شروع فرایند التهابی ترمیم محسوب میشود. استفاده از یخ و مسکنهای ساده کافی است؛ داروهای ضدالتهاب قوی در هفته اول توصیه نمیشوند چون میتوانند اثر درمان را کم کنند.
بهبود معمولاً تدریجی است و از هفته دوم تا چهارم شروع میشود و تا هفته هشتم به اوج میرسد. بسته به شرایط، دو تا سه نوبت تزریق با فاصله چند هفتهای انجام میشود.
اثر درمان معمولاً چند ماه تا حدود یک سال باقی میماند و میتواند تکرار شود. ترکیب آن با کاهش وزن و تقویت عضلات نتیجه را بهطور محسوسی بهتر و پایدارتر میکند.
سوالات متداول
خیر. PRP التهاب را کم و روند ترمیم را تحریک میکند، اما غضروف تخریبشده را بازسازی نمیکند. هر ادعایی خلاف این، واقعبینانه نیست.
معمولاً دو تا سه نوبت با فاصله سه تا چهار هفته. پاسخ به درمان در ویزیت کنترل ارزیابی و درباره ادامه تصمیمگیری میشود.
کورتون التهاب را سریع و قوی کم میکند اما اثر آن کوتاهمدت است و تکرار زیاد به بافت آسیب میزند. PRP کندتر اثر میکند ولی هدفش تحریک ترمیم است، نه سرکوب التهاب.
چون از خون یا بافت خود بیمار استفاده میشود، خطر واکنش آلرژیک عملاً وجود ندارد. شایعترین عارضه، درد و تورم موقت محل تزریق است.
در آرتروز درجه چهار، نتیجه معمولاً ناچیز و کوتاهمدت است. در این مرحله گزینههای دیگری مثل استئوتومی یا تعویض مفصل بررسی میشوند.